به آیینی و به سامانی: درستی - سازش - شادی

Reforming Civil Procedure in Ontario, Canada: Lessons for Comparative Civil Justice Systems

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

،وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری انتاریو کانادا، موسس و مدیر شرکت حقوقی «نیشنز-گیت» در تورنتو، دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق تجارت بین المللی، دانشکده حقوق آزگود هال، دانشگاه یورک کانادا و دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی،‌ دانشگاه تهران

چکیده
استان انتاریو در کانادا اصلاحات گسترده‌ای را در آیین دادرسی مدنی خود آغاز کرده است. این بازنگری که با عنوان بررسی مقررات دادرسی مدنی (Civil Rules Review - CRR) در سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ انجام می‌شود، نخستین ارزیابی جامع در حدود چهل سال گذشته است. هدف از آن، مدرن‌سازی فرایندها، کاهش هزینه و تأخیر، و افزایش دسترسی به عدالت است. 
مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین بخش اصلاحات، جایگزینی بازجویی شفاهی (oral discovery) با «مدل شواهد اولیه» (up-front evidence model) است که طرفین را ملزم می‌کند در آغاز دعوا، اظهارات کتبی شهود و مدارک محدود خود را مبادله کنند. طرفداران این طرح می‌گویند چنین روشی هزینه و تأخیر را کاهش می‌دهد؛ اما منتقدان هشدار می‌دهند که این تغییر ممکن است عدالت را تضعیف کند، به‌ویژه برای افرادی که بدون وکیل یا با آسیب‌پذیری‌های خاص به دادگاه می‌آیند و تنها از راه پرسش‌های حضوری امکان کشف حقیقت وجود دارد.
با توجه به اینکه بیش از ۹۵٪ پرونده‌های مدنی در انتاریو پیش از محاکمه (Trial) حل‌وفصل می‌شوند، بسیاری از وکلا پرسش و پاسخ شفاهی را ابزار اصلی کشف حقیقت می‌دانند. از دیدگاه حقوق تطبیقی، این اصلاحات نشان می‌دهد که هر نظام قضایی برای مدرن‌سازی باید میان کارآمدی (Efficiency)و انصاف (Fairness) تعادل برقرار کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Reforming Civil Procedure in Ontario, Canada: Lessons for Comparative Civil Justice Systems

نویسنده English

Majid Pourostad
Barrister & Solicitor at the Law Society of Ontario and the Founding and Principal Lawyer of the NATIONS GATE® Law Professional Corporation in Toronto, Professional LLM in International Business Law from Osgoode Hall Law School, York University, and Ph.D in Private Law, University of Tehran
چکیده English

Ontario has begun a major reform of its Rules of Civil Procedure through the 2024–2025 Civil Rules Review (CRR)—the first full evaluation in nearly forty years. The review seeks to modernize procedures, reduce delay and cost, and make the justice system more accessible. Its guiding principles emphasize access, proportionality, modernization, timeliness, diversity, and transparency.
The most debated proposal is the replacement of oral discovery with an “up-front evidence model,” requiring early witness statements and limited document exchange. Supporters argue that this will reduce expenses and delays; however, opponents caution that it will undermine fairness, particularly for vulnerable or self-represented litigants who rely on oral questioning to uncover facts and assess credibility.
More than 95 percent of Ontario civil cases settle before trial, and many lawyers argue that discovery is the process’s key equalizer. They call for pilot projects and limited exceptions rather than a complete ban. From a comparative perspective, Ontario’s reform reflects a global movement toward simpler, digital, and proportionate civil justice and illustrates how procedural modernization must balance efficiency with fairness.

کلیدواژه‌ها English

Canada"
Discovery"
"
Modernization"
دوره 1، شماره 1
شهریور 1404

  • تاریخ دریافت 21 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 21 مهر 1404
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1404