به آیینی و به سامانی: درستی - سازش - شادی

تفاوت دین محتمل و قابل تعیین با دین نامعین (بررسی و نقد چند رای از شبعه سوم دیوان عالی کشور)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه تهران تهران، ایران

2 دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده
بی‌گمان نمی‌توان مدعی تعلق خسارت تأخیر تأدیه به هر دین پولی گردید؛ چراکه این دین می‌بایست شرایط مندرج در مادة 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی را دارا باشد. با این همه، بی‌دلیل نیز نمی‌توان خسارت تأخیر تأدیة یک دین را رد کرده، به‌ویژه در شرایط دشوار اقتصادی کنونی، طلبکار را با اصل طلب بی‌ارزش‌شده‌اش، بی‌پناه و حمایت قانون رها ساخت. از این‌رو، چنانچه نامعلوم بودن، مانعی در برابر تعلق خسارت تأخیر تأدیه پنداشته شود، می‌بایست آن را تنها ناظر به دیونی دانست که جز با ارجاع امر به کارشناسی میزان آن معلوم نمی‌گردد؛ اما اگر این طلب، با انجام محاسبه‌ای ساده قابل تعیین باشد، نباید در صدور حکم به خسارت تأخیر تأدیة آن تردید نمود. همچنین است هنگامی که یک دین، احتمالی باشد؛ چراکه اساساً پیروزی در هر دعوایی امری احتمالی است و هیچ‌کس نمی‌تواند با قطعیت پیش از صدور حکم قطعی از نتیجة آن باخبر گردد. دو معیار ارائه‌شده، مبنای نقد و توجیه سه دادنامة صادره از سوی شعبة سوم دیوان عالی کشور در این مقاله قرار گرفته‌اند و بر بنیاد آن یک دادنامه توجیه و دو دادنامة دیگر نقد شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Distinction between Uncertain but Ascertainable Debts and Unascertained Debts (A Review and Critique of Judgments Nos. 9509970909100438, dated 14 November 2016; 9609970909100330, dated 20 September 2017; and 9509970909100534, dated 18 January 201

نویسندگان English

Taha Arabasadi 1
Amir Ghaffari 2
1 PhD in Private Law University of Tehran Tehran, Iran
2 PhD in Private Law University of Tehran Tehran, Iran
چکیده English

Damages for late payment cannot be claimed in respect of every monetary debt: the debt must satisfy the conditions prescribed by Article 522 of the Code of Civil Procedure for General and Revolutionary Courts. Equally, however, such damages should not be denied without justification, leaving creditors, particularly under the prevailing adverse economic conditions, without legal protection and with principal claims diminished in value. Accordingly, if uncertainty as to the amount of a debt is regarded as a bar to an award of damages for late payment, that bar should apply only to debts whose amount cannot be established without recourse to expert assessment. Where the amount is ascertainable by a simple calculation, there should be no hesitation in awarding such damages. The same reasoning applies where the existence of a debt is uncertain: success in any legal action is inherently uncertain, and no party can know its outcome with certainty before a final judgment is rendered. This article applies these two criteria in reviewing three judgments delivered by the Third Chamber of the Supreme Court, defending one and criticising the other two.

کلیدواژه‌ها English

Monetary Debt
Monetary Obligation
Unascertained Debt
Debt of Uncertain Existence
دوره 2، ویژه نامه
ویژه نامه نکوداشت قاضی حسن غفارپور (مراغی) رئیس شعبه سوم دیوان عالی کشور، ایران
1405

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 15 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1405