به آیینی و به سامانی: درستی - سازش - شادی

تزاحم شیوه‌های شکایت از رأی در دعاوی تجزیه‌ناپذیر و چالش‌های دادرسی؛ نقدی بر دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۹۱۰۰۰۲۱ شعبه سوم دیوان‌عالی کشور

نوع مقاله : توجیه و نقد رویه قضایی

نویسنده

دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران

چکیده
در دعاوی تجزیه‌ناپذیر، تعدد دادباختگان ممکن است به گزینش راه‌های گوناگون شکایت از رأی منتهی گردد؛ به‌نحوی‌که برخی در مهلت قانونی، اقدام به تجدیدنظر‌خواهی می‌نمایند و برخی دیگر، پس از سپری شدن این مهلت، شیوۀ فرجام‌خواهی را برمی‌گزینند. در این وضعیت، پرسش اصلی آن است که در کدام مرجع و به چه ترتیبی باید به این اعتراض‌ها رسیدگی شود. دادنامۀ شمارۀ ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۹۱۰۰۰۲۱ شعبۀ سوم دیوان‌عالی کشور، با تکیه بر سلسله ‌مراتب دادرسی، رسیدگی به تجدیدنظرخواهی را مقدم دانسته و بررسیِ فرجام‌خواهی را موقوف بر تعیین تکلیف آن، پنداشته است.

درهمین راستا، این نوشته با روش توصیفی ـ تحلیلی، مبانی استقلال اصحاب دعوا در گزینش راه شکایت را در برابر یگانگی سرنوشت قضایی آنان در دعوای تجزیه‌ناپذیر، بررسی و رویکرد دیوان را با نگاهی نقادانه واکاوی می‌کند. یافته‌ها، نشان می‌دهد که اگرچه توقف رسیدگی به فرجام‌خواهی تا صدور رأی مرجع تجدیدنظر با تقدم رسیدگی ماهوی سازگارتر است؛ اما با توجه به جریان آثار رأی تجدیدنظر نسبت به سایر دادباختگان و فرجام‌ناپذیری غالب رأی‌های آن مرحله، اجرای عملی این رویه با گره‌های بی‌پاسخ آیینی روبه‌روست که حتی رأی وحدت رویه شمارۀ۸۵۵ هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور نیز، با وجود به‌رسمیت‌شناختن حق مستقل فرجام‌خواهی، نتوانسته است که تمامی زوایای اجرایی آن را برطرف کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Conflicting Appellate Remedies in Indivisible Claims A Procedural Critique of Supreme Court Judgment No. 9609970909100021

نویسنده English

Mahsa Aghaei
PhD in Private Law University of Tehran
چکیده English

In indivisible claims, unsuccessful litigants may adopt divergent avenues of appellate recourse: some lodge an appeal on the merits within the statutory time limit, while others resort to cassation after its expiry. The principal question is which court should adjudicate these challenges and in what sequence. Judgment No. 9609970909100021, rendered by Branch Three of the Supreme Court, relying on the hierarchy of judicial instances, accorded priority to appellate review and stayed cassation proceedings pending determination of the appeal.

Employing a descriptive-analytical methodology, this article examines the procedural autonomy of litigants in choosing their avenue of recourse in tension with the unity of their judicial fate in indivisible litigation, and critically analyzes the Supreme Court’s approach. The findings indicate that, although staying cassation proceedings pending determination of the appeal is consistent with the primacy of appellate review, its practical application gives rise to unresolved procedural difficulties, particularly due to the extension of the appellate judgment’s effects to other unsuccessful litigants and the unavailability of cassation against appellate judgments. Even Uniformity Decision No. 855 of the General Board of the Supreme Court, despite recognizing an independent right to seek cassation, has failed to resolve practical and procedural issues arising from its implementation.

کلیدواژه‌ها English

Procedural Priority
Extension of Judgment
Conflict of Appellate Remedies
Indivisible Claims
Uniformity Decision
دوره 2، ویژه نامه
ویژه نامه نکوداشت قاضی حسن غفارپور (مراغی) رئیس شعبه سوم دیوان عالی کشور، ایران
1405

  • تاریخ دریافت 16 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 01 آبان 1405